HOLY MONASTERY OF KOKKINI ECCLESIA (RED CHURCH), LEFKADA

The Holy Monastery of “Kokkini Ecclesia”, a significant cultural and religious heritage site in Platystoma, Lefkada, presented a unique architectural and historical challenge for restoration and conservation efforts. Prothesis Office has been tasked to complete a preliminary restoration proposal based on detailed historical research, architectural analysis, and structural assessment for the load-bearing structure of the Monastery conducted on-site.

The timeline and historical overview of the Monastery provide a comprehensive glimpse into its rich past, tracing its origins, significant events, and transformations over the centuries. The Monastery was initially established in 1478 and lasted within the centuries till 1945.

Surveying the Monastery presented challenges like deteriorated structures and dense vegetation, hindering measurements and navigation. Despite these obstacles, the team's dedication and meticulous efforts enabled a thorough survey, showcasing their commitment to preserving cultural heritage. The Monastery complex, characterised by its enclosed polygonal shape and central chapel (Katholikon), encompasses four wings, each housing various functions and structures. Historical sources provided fragmented information on the specific uses of some spaces mostly on the northern wing, necessitated careful deciphering and interpretation through onsite investigation.

The new proposal plan, has been formulated to preserve and revitalise the Monastery, included the following key components in brief:

1. Restoration of the Eastern wing (3-storey):
• Reliquary- Sacristy room and MEP (Mechanical, Electrical, Plumbing) space – (GF) 120 m2
• Library and Prayer room – (1st floor) 120 m2
• Library, living room, and office – (2nd floor) 120 m2

2. Restoration of the Southern wing (2-storey):
• Bookshop and storage spaces – (GF) 200 m2
• Abbot’s and monks’ cells – (1st floor) 200 m2

3. Revitalization of the Western wing (2-storey):
• “Archontariki” (Monastery reception hall) and kitchen – (GF) 140 m2
• Bishops’ cells and Synodal kitchen – (1st floor) 140 m2

4. Recreation of the Northern wing (2-storey):
• Kitchen and refectory for 50+ people – (GF) 140 m2
• Synodal refectory for 50+ people – (1st floor) 140 m2
This restoration proposal aims to strike a balance between preserving the historical authenticity of the Holy Monastery of “Kokkini Ecclesia” and ensuring its relevance and sustainability for future generations. By addressing the complex architectural and historical layers of the monument, this proposal seeks to safeguard and give prominence to the rich cultural heritage of Lefkada's religious landmarks.

ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΚΟΚΚΙΝΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ, ΠΛΑΤΥΣΤΟΜΑ, ΛΕΥΚΑΔΑ

Η Ιερά Μονή «Κόκκινης Εκκλησιάς», ένα σημαντικό πολιτιστικό και θρησκευτικό μνημείο στον οικισμό των Πλατύστομων στη Λευκάδα, αποτέλεσε μοναδική αρχιτεκτονική πρόκληση με πληθώρα προσπαθειών αναστήλωσης και αποκατάστασης ανά τα χρόνια. Το γραφείο ανέλαβε να εκπονήσει την αρχιτεκτονική προκαταρκτική μελέτη, η οποία βασίστηκε σε ιστορικά στοιχεία, αρχιτεκτονική ανάλυση και δομική αξιολόγηση της Μονής έπειτα από την καταγραφή της παθολογίας του φέροντος οργανισμού σε επιτόπια έρευνα.

Το χρονοδιάγραμμα και η ιστορική επισκόπηση της Μονής παρέχουν μια περιεκτική ματιά στο πλούσιο παρελθόν της, καταγράφοντας την προέλευσή της, τα σημαντικά γεγονότα και τις διοικητικές-κοινωνικές αλλαγές που υπέστη ανά τους αιώνες. Τα ιστορικά στοιχεία κάνουν λόγο για την εγκαθίδρυση της Μονής από το έτος 1478 έως και την τελευταία επίσημη λειτουργία της το έτος 1945.

Η αποτύπωση της Μονής παρουσίασε ουσιαστικές προκλήσεις όπως η υποβάθμιση της δομής (ερείπια) και η πυκνή βλάστηση, που δυσκόλεψαν τις μετρήσεις και την πλοήγηση στους χώρους. Παρά τα εμπόδια αυτά, η αφοσίωση και οι σχολαστικές προσπάθειες της ομάδας του γραφείου ολοκλήρωσαν με απόλυτη λεπτομέρεια την αποτύπωση, βοηθώντας έτσι στη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς. Το συγκρότημα της Μονής είχε περίκλειστο πολυγωνικό σχήμα, περιβαλλόμενο από τις 4 πτέρυγες στο περίγραμμα εντός των οποίων υπάρχει το Καθολικό. Ωστόσο υπήρχαν κτίσματα, χρήσεις και λειτουργίες και πέριξ του περίκλειστου σχήματος, όμως οι ιστορικές πηγές δίνουν συγκεχυμένες πληροφορίες επί των χρήσεων αυτών. Η μελέτη των ιστορικών πηγών και αναφορών σε συνδυασμό με την έρευνα επί τόπου στο μνημείο οδήγησαν στην αποκρυπτογράφηση της αρχιτεκτονικής διαρρύθμισης των χώρων και στην εκτίμηση των επιμέρους χρήσεων που αναπτύχθηκαν.

Το κτηριολογικό πρόγραμμα της Ιεράς Μονής σύμφωνα με την πρόταση της Προκαταρτικής Μελέτης, και με σεβασμό στην ιστορικότητα της Μονής και των ευρημάτων περί του παλαιού κτηριολογικού προγράμματος, διαμορφώνεται ως εξής:

1. Ανατολική πτέρυγα [3-όροφο κτίσμα]:
• Κειμηλιοθήκη-ιματιοθήκη και χώρος Η/Μ εγκαταστάσεων (ΙΣ) 120 m2
• Βιβλιοθήκη και Παρεκκλήσιο – (1ος όροφος) 120 m2
• Βιβλιοθήκη, καθιστικό και γραφείο – (2ος όροφος) 120 m2

2. Νότια πτέρυγα [2-όροφο κτίσμα]:
• Βιβλιοπωλείο και αποθηκευτικός χώρος – (ΙΣ) 200 m2
• Κελιά-Δεσποτικά κελιά και κουζίνα Συνοδικού – (1ος όροφος) 200 m2

3. Δυτική πτέρυγα [2-όροφο κτίσμα]:
• Αρχονταρίκι και κουζίνα – (ΙΣ) 140 m2
• Κελιά-Δεσποτικά κελιά και κουζίνα Συνοδικού – (1ος όροφος) 140 m2

4. Βόρεια πτέρυγα [2-όροφο κτίσμα]:
• Μαγειρείο και Τράπεζα 50+ ατόμων – (ΙΣ) 140 m2
• Συνοδικό 50+ ατόμων – (1ος όροφος) 140 m2

Αυτή η πρόταση αναστήλωσης και αποκατάστασης στοχεύει στο να επιτύχει μια ισορροπία μεταξύ της διατήρησης της ιστορικής αυθεντικότητας της Ιεράς Μονής και της διασφάλισης της σημασίας και βιωσιμότητάς της για τις μελλοντικές γενιές. Επιδιώκεται έτσι η προστασία του Μνημείου και ως ευρύτερος σκοπός η ανάδειξη της πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς των θρησκευτικών ορόσημων της Λευκάδας.